Kural
Sudoku, dokuz tane 3×3 kutuya bölünmüş 9×9'luk bir tablodur. Bazı kareler verilmiştir. Geri kalanını her satırda, her sütunda ve her kutuda 1'den 9'a kadar rakamlar birer kez olacak şekilde doldur.
Hepsi bu. Hesap yok: rakamların yerinde dokuz renk de olabilirdi. Düzgün bir sudokunun tam bir çözümü vardır ve ona yalnızca mantıkla ulaşılır.
Son boş kareyle başla
En kolay hamle: zaten sekiz rakamı olan bir satır, sütun ya da kutu. Eksik rakam boş kareye gider. Oyuncular buna full house der.
Gizli tekleri tara
Bir rakam seç, örneğin 5, ve onu henüz içermeyen bir kutu. Tablodaki diğer her 5, kendi satırını ve sütununu tamamen kapatır. Bu çizgiler kutudaki boş karelerin biri hariç hepsini kapatıyorsa, 5 oraya gider. Buna tarama denir ve kolay sudokuların çoğunu tek başına çözer.
Rakamları tek tek, 1'den 9'a, kutuları da tek tek dolaş. Yerleştirdiğin her rakam bir sonraki tarama için yeni çizgiler açar.
Not al: çıplak tekler
Tarama tıkandığında her boş karenin adaylarını yaz: satırının, sütununun ve kutusunun hâlâ izin verdiği rakamlar. Tek adayı olan kare onu alır. Buna çıplak tek denir.
Notları küçük ve düzenli tut, aynı satıra, sütuna ya da kutuya bir rakam düştüğü anda adayı sil. Sudowick bunu senin için siler.
İşaretçi çiftler ve sahiplenme
Bir kutunun içinde bir rakam yalnızca aynı satırdaki karelere gelebiliyorsa, o rakam bu kutuda o satırdadır. Yani onu satırın geri kalanından, diğer iki kutudan silebilirsin. Buna işaretçi çift (ya da üçlü) denir.
Tersi sahiplenmedir: bir satırda bir rakam yalnızca tek bir kutunun karelerine gelebiliyorsa, onu o kutunun diğer karelerinden sil.
Çıplak ve gizli çiftler
Aynı satır, sütun ya da kutudaki iki kare tam olarak aynı iki adaya sahipse, örneğin 3 ve 8, bu iki rakamı aralarında paylaşırlar. O çizgideki başka hiçbir kare 3 ya da 8 olamaz. Buna çıplak çift denir; üç kare ve üç adayla da aynısı geçerlidir.
Gizli çift bunun tersidir: bir çizgide yalnızca aynı iki kareye sığan iki rakam. O kareler başka bir şey alamaz, bu yüzden diğer adaylarını sil.
X-wing ve ötesi
Uzman sudokular çizgiler arasına bakmayı ister. Bir rakam iki satırın her birinde tam iki kareye gelebiliyorsa ve bu kareler aynı iki sütundaysa, rakam her satırda bu dikdörtgenin bir köşesini alır. Her durumda iki sütunu da kullanır, bu yüzden onu bu iki sütunun geri kalanından sil. Buna X-wing denir.
Swordfish (kılıç balığı) aynı fikrin üç satır ve üç sütunla hâlidir. XY-wing iki adaylı üç kareyi zincirler. Nadiren gerekir, ama adil bir uzman sudoku en zor adımında birini ister.
İşe yarayan alışkanlıklar
- Asla tahmin etme. Takılırsan henüz denemediğin bir teknik ara; adil bir sudokunun her zaman bir sonraki adımı vardır.
- Bir köşeye dalmadan önce kolay rakamları tablonun her yerine yerleştir.
- Devam etmeden önce yerleştirdiğin her rakamı satırına, sütununa ve kutusuna göre kontrol et: tek bir yanlış rakam ondan sonraki her şeyi bozar.
- Basılı bir sudokuda mı takıldın? Çözücüye yaz ve cevap yerine tek bir ipucu iste.
Sorular
- Bir sudokunun tek çözümü olması için kaç rakam gerekir?
- En az 17. 16 ya da daha azıyla bir sudokunun her zaman birden çok çözümü olur. Yayımlananların çoğu 22 ile 36 arasında rakam verir.
- Matematikte iyi olmam gerekir mi?
- Hayır. Sudoku rakamları yalnızca sembol olarak kullanır. Hiçbir şeyi toplamaz ya da çarpmazsın.
- Bir sudokuyu zor yapan nedir?
- Verilen rakam sayısı değil, gerektirdiği teknikler. Kolay olan teklerle çözülür; uzman olan bir adımında çiftler, X-wing ya da kılıç balığı ister.
